Sedert september 2025 is een nieuwe mycologische speler het Brugse Ommeland komen vervoegen. Onder leiding van Dirk Perdu wordt er wekelijks op woensdagnamiddag een excursie georganiseerd in een van de vele natuurgebieden die dit gebied rijk is. Vanuit de aanwezige expertise, slaagt deze groep er telkenmale in om verrassende vondsten aan het licht te brengen.
Op 10 januari 2026 werd een nieuwjaarsvergadering belegd door de Brugse Mycologische Werkgroep. Na een korte toelichting over de historiek van deze werkgroep (opgericht in 2009 door Charlotte Pieters, op aangeven van Yan Verschueren) werd een blik geworpen op de toekomst. Het samengaan van beide werkgroepen onder één en dezelfde noemer waarbij krachten gebundeld worden, zou aan beide groepen alleen maar voordelen bieden. Charlotte draagt dan ook graag de fakkel aan Dirk over, zodat we voortaan met zijn allen onder de naam BOs-FFun verdergaan als erkende Werkgroep binnen het Natuurpuntlandschap. De naam staat voor Brugs Ommeland Studiewerkgroep – Flora en Funga. Tijdens de excursies schenken we niet alleen aandacht aan de Funga, maar ook aan de leefomgeving ervan, want veel soorten zijn afhankelijk van een welbepaalde gastheer. De bedoeling is om in de toekomst op dit elan verder te gaan en daarnaast tijdens de zomermaanden op woensdagnamiddag aandacht te schenken aan Flora.
Op die manier hopen we dat de verzamelde kennis op termijn een steentje kan bijdragen aan het behoud en beheer van deze gebieden.
Op 24 januari werd de bestuursploeg samengesteld. Met Dirk Perdu als voorzitter en Charlotte Pieters als penningmeester ziet de ganse ploeg de toekomst enthousiast tegemoet.
Heb jij ook ‘plantendrang’ of ‘schimmelhonger’? Dan brengen we je graag op de hoogte van onze excursies – waag gerust de sprong door een e-mailtje te sturen naar bos.ffun@gmail.com. In het najaar staan er sowieso verschillende activiteiten voor het grote publiek op de agenda, waar we onze medewerking aan verlenen.
Weetje:
Funga is een recente term voor het rijk dat voorheen Fungi (schimmels) werd genoemd. Deze opsplitsing van Fungi naast het planten- en dierenrijk kwam er pas in 1968. Met de nieuwe term Funga, wil men een evenwaardige plaats bekleden naast de meer ingeburgerde Flora en Fauna. Funga verwijst naar de schimmels van een bepaalde regio, habitat of geologische periode.
Deze term werd in 2018 voorgesteld door Giuliana Furci en in 2021 aanbevolen door de International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN), waarbij men oproept tot de erkenning van schimmels als een van de drie levensrijken, die van cruciaal belang zijn voor de bescherming en het herstel van de aarde. In 2024 werd de term ook opgenomen in de ‘wildlife’ definitie van het 130 jaar oude National Geographic en veroverden paddenstoelen voor het eerst de cover van dit gerenommeerde blad.
(bronnen: https://www.ffungi.org/campaign/fauna-flora-funga
Enkele leuke vondsten uit 2025
Oranjesporige kogelschieter – gevonden in Damme op 17/12/2025 en microscopisch onderzocht door Hans De Blauwe.
Kogelschieters zijn minuscule zwammetjes (0,5 – 2 cm) die leven op uitwerpselen van herbivoren. Er komen vijf soorten kogelschieters voor in Vlaanderen die vaak over het hoofd gezien worden. Om zeker te zijn welke van de vijf je gevonden hebt, is microscopie noodzakelijk. De steel en buik zitten vol met vocht, brandstof als het ware. Het zwarte hoedje zit vol met sporen en als de omstandigheden gunstig zijn, richt het zich naar de zon en wordt het hoedje gelanceerd met een snelheid tot 600 km per uur. Er zit een acceleratie achter van 20.000 g. Niets doet beter in de natuur. Met die versnelling raken de sporen een drietal meter ver, om te landen op vers gras dat nog moet opgegeten worden, en zo komen ze in het maag-darmstelsel terecht van grazers, worden via ontlasting weer uitgescheiden en is de cirkel rond.
Meelgeursatijnzwam
Van de 123 soorten satijnzwammen die je in Vlaanderen kan vinden, zijn er slechts 24 die je in het veld op naam kan brengen. En toch verleidt Obsidentify soms tot meer. Zo dachten we in de Stadswallen van Damme op 17/12/2025 de bruine satijnzwam te ontwaren in het gras. Voor alle zekerheid zou William Slosse de sporen nog eens bekijken onder de microscoop, want sporen zijn uniek en liegen niet… het bleek om de zeldzamere meelgeursatijnzwam te gaan. Deze heeft een typische meelgeur, wat de Bruine satijnzwam ook heeft, maar geuren zijn bovendien heel subjectief). Voorzichtigheid blijft geboden bij determinatie in het veld!
Varenmycena
Mycena’s komen in groten getale voor, en zijn heel erg divers. De kleintjes vragen veelal microscopie om de juiste naam te weten, maar daar zijn uitzonderingen op. De varenmycena is een delicate, piepkleine paddenstoel (de hoed is maximum 5 mm groot) met een hoedvorm die doet denken aan een paraplu. Hij heeft een slanke steel en ‘kieuwen’ onder de hoed. De roze kleur en de groeiplaats helpen ook wel om deze in het veld op naam te brengen. Hij groeit graag op afgestorven varenstengels, en komt daar dan ook vaak in groepen voor. Het spiedende oog van William wist ze voor ons terug te vinden in Waardamme, kasteel Rooiveld op 19/11/2025.
Pruimenrotkelkje
Velen denken er wellicht niet aan om een rotte pruim in te geven op waarnemingen… En toch – er is kans dat je dan het zeer zeldzame pruimenrotkelkje tevoorschijn haalt… Het pruimenrotkelkje is een parasiet op vruchten als pruim, peer, mispel,… Het leven van dergelijke schimmel kent een ongeslachtelijke voortplanting en pas als ze twee keer hebben overwinterd kunnen ze zich geslachtelijk voortplanten… We hebben deze soort (de ongeslachtelijke vorm) gevonden in Assebroek in de Gemene Weidebeek (8/10/2025) die microscopisch werd bekeken door Marc Detollenaere. In de Miseriebocht in Beernem op 5/11/2025 vonden we het eveneens.
Iepenbuisjeszwam
Aan de Miseriebocht in Beernem vonden we op 5/11/2025 een zwam aan de voet van een Canadapopulier, waarvan we aanvankelijk dachten dat het de Essenzwam was. Een validator op Waarnemingen vermoedde echter dat het om de iepenbuisjeszwam ging. Dit is een meerjarige necrofiele parasiet die voorkomt op loofbomen als iep, plataan, paardenkastanje… en nu dus blijkbaar ook op canadapopulier! Dirk ging terug om een staal te nemen en deze vondst werd microscopisch onderzocht en bevestigd door Carl Van Den Broeck.
Fijngeschubde aardtong
Aardtongen zijn opvallende verschijningen, en als groep goed te herkennen. Om de soortnaam te weten, moet de lengte van de sporen gemeten worden (en dat kan alleen onder de microscoop). Ze leven saprotroof, in onbemeste graslanden, op droge bodems, in wegbermen en in loofbossen op vochtige voedselrijke klei. Wij troffen de fijngeschubde aardtong aan in Loppem aan de Watermolenvijver op 26/11/2025. William Slosse voerde hier het microscopisch onderzoek uit.
Conclusie: De wonderen (en foute waarnemingen) zijn de wereld nog niet uit. ‘Waarnemingen.be’ weet heel veel, maar soms zit deze app er 100% naast en helpen menselijke waarnemers (met behulp van geur, smaak, ervaring, microscopie,…) om dit instrument beter en nauwkeuriger te maken. Ook als leek kan je opmerkelijke vondsten doen, ga dus zeker het veld in en probeer van een paddenstoel, zowel de hoed, de steel als de onderkant, fotografisch vast te leggen. Wie weet komt er een zeldzame soort op je pad!
Joke Verkeyn